Blog Image

Arnout Gischler

Het Midden Oosten meer dan Nu 164

Uncategorised Posted on wo, augustus 12, 2020 08:02:29

  

Even een tussendoortje over Beirut.

Aan veel kanten wordt momenteel naarstig gezocht naar een uitweg uit de Libanese janboel.

De huidige prime-minister, Hassan Diab, heeft zojuist zijn regering ontbonden  en het ontslag aangeboden aan de president van Libanon die hem verzocht met zijn kabinet de hoogst noodzakelijk regeringsfuncties  voorlopig te blijven vervullen.  

De compleet gefrustreerde samenleving eist onmiddellijke vergelding van wie dan ook maar altijd van anderen dat schiet dus niet echt op. 

Buitenlandse hulp komt in de clinch met bestaande privileges en pretendenten omdat er nauwelijks regering is om deze hulp te leiden.

Het land wordt overspoeld door vluchtelingen (Palestijnen  300 000; Syriërs 1 500 000 op een totale bevolking van 6 000 000 dat is en bevolkingsdichtheid die in de buurt komt van ons landje, met zoals het er naar uitziet een compleet gebrek aan financiële en materiële voorzieningen.

De 300 000 Palestijnen vormen een eigen Hezbollah  staatje in het Zuiden van Libanon  tegen de grens met Israël met bewapening en onder auspiciën van Iran.  Zij maken deel uit van het parlement en houden de rest van Libanon in gijzeling.

 De christenen (Maronieten, wier patriarch tevens kardinaal is in Rome) telden de helft van de oorspronkelijke Libanese bevolking maar velen hebben het land inmiddels verlaten . Zij werden en worden goed opgevangen in onze westerse wereld.

Macron, de huidige president van een land dat een eeuw geleden als peetoom aan de wieg van Libanon stond, is weer Libanon te hulp gesneld met veel moed en Libanese dankbaarheid maar met het besef dat een direct leidende Franse functie hierin al tegen kolonialistisch paternalisme aan zou lopen.

 Toch moeten wij voor buitenlandse hulp aan Libanon primair vast houden aan een Franse oriëntatie  (de twee officiële talen zijn Arabisch en Frans) om vervolgens te kijken of een Libanese regering voldoende vertrouwen en zekerheid kan bieden voor de eisen van internationale donors. 

Het zal er op neer komen dat Libanon daarvoor onder mandaat gesteld moet worden. Dat wordt een bittere pil die slechts de Ver. Naties kunnen toedienen. Gelukkig heeft dat in het verleden gunstige precedenten opgeleverd bij voorbeeld in Tanger en Singapore.

Dat in beide gevallen Nederlanders, resp. van Vredenburch en Winsemius, een belangrijke rol hadden is verklaarbaar omdat de periode waarin het speelde, het decennium na eind WWll, Nederland afstand had genomen van haar koloniaal verleden en  hegemoniale  ambities en als klein landje nog wel beschikte over een enorme koloniale deskundigheid.

Laten wij hopen dat ook nu weer de Ver. Naties bereid zijn hulp te bieden. Topdeskundigen zullen zij zeker kunnen vinden.

Met een zak vol internationaal hulpgeld zouden die kunnen aantreden.

 Maar de  taak die hen wacht is zwaarder dan ooit.

Tot een volgende keer voor 4/4 Hafdar.       Arnout     



Het Midden Oosten meer dan Nu 163 – Haftar 3/4

Uncategorised Posted on do, augustus 06, 2020 20:48:53

Ik probeer nu de ontwikkelingen in Libië te bekijken vanuit Tri[poli. Daar regeert  het “Government of National Accord“ (GNA) met als minister-president,  Fayez al-Serraj,  die de steun geniet van de Verenigde Naties. 

Hij zetelt in de hoofdstad Tripoli en heeft vandaar een tijdlang controle uitgeoefend over het land ten noord-westen tot  aan de Tunesische grens.    Hij heeft gezworen het hele land te bevrijden van de opstandige generaal Haftar in Oost Libië.

Haftar heeft in 2017 met zijn eigen leger, LNA (Libyan National Army), het   gebied van Benghazi van opstandige militia bases weten te zuiveren. Hij noemde dat zijn “Operation Dignity”. In 2018 richtte hij zich op Libë’s olierijkdommen,  de grootste olievoorraden in heel Afrika en slaagde er in,  met hulp van bevriende stamhoofden,  de olie weer te laten stromen. Een toevallig in Haftars kustgebied, Sirte, aanwezige  tanker werd volgepompt en wist te vertrekken. Maar krachtens een internationale regeling kan alleen NOC, Libya’s  National Oil Corp., olie produceren en exporteren en moeten opbrengsten  vloeien in de Central Bank of Libya, gebaseerd in Tripoli. Daartegen nu maakten De Emiraten (UAE), samen met Rusland en Egypte bezwaar en besloten tot een algemene blokkade van Libië’s olie. Een woordvoerder van Haftar’s leger, LNA , erkende  dit middels een eigen blokkade  die zal voortduren totdat er nieuwe betalingsregels zal zijn via een “neutrale” bank. Daarmee is de  olielevering uit Libië voorlopig buitenspel gezet.

Dat een woordvoerder zulk belangrijk nieuws naar voren brengt moge  duiden op berichten dat Haftar werd opgenomen in een ziekenhuis in Parijs met een tia. Ik heb hier geen bevestiging van kunnen vinden. In elk geval is hij begin 2020 weer in Libië om zich voor te bereiden op de laatste slag tegen Tripoli, kennelijk met steun van Rusland, Saudi Arabië, Emiraten en Egypte. Dat eiste meer en betere bewapening wat hem via de grens met Egypte wordt toegeleverd en meer manschappen waarvoor vanuit Rusland de internationale Wagner ronselaars organisatie wordt ingeschakeld in de hoop Putin’s regering  buiten schot te houden.

Ondanks gebrek aan efficiency en dynamiek in Haftar’s organisatie weet hij in 2020 door te dringen tot aan de grens met Tunesië en daarbij Tripoli geheel te omsingelen.

Maar dan werpt Erdogan zich op als redder. Met openlijke schending van de VN besluiten zette hij zijn luchtmacht in ter ondersteuning van Tripoli’s  GNA (General National Army) in een sterk offensief waarbij ook Turkije Wagners huurlingen inzet om Haftar’s huurlingen uit West Libië te  verdrijven tot aan Sirte (de stad waar Qadaffi is geboren).

Haftar met Rusland en Egypte, die zelf weinig anders doen dan Ver.Naties  regels schenden, schreeuwden moord en brand over Turks’ schending van V.N. verbod op inmenging en president Abdel Fattah el-Sisi van Egypte nodigde stamhoofden van Oost Libië, die Haftar steunen, voor overleg naar Cairo en verklaarde zijn leger in te zullen zetten zodra Turkije/Tripoli Sirte  zou veroveren en daarmee “een directe dreiging zou gaan betekenen voor de nationale veiligheid niet alleen van Egypte maar ook voor Libië en de regio”, zegt Sisi.

De reactie  van Tripoli’s Government of National Accord’s (GNA): acht dit  “een schaamteloze inmenging in Libie’s interne zaken”.

Zo lijkt de proxy oorlog in noord Afrika te escaleren waarover onlangs een ingrijpend en zeer verhelderend artikel van Melvyn Ingleby (weekend-NRC 18 juli). Voor een krant die zozeer nalaat samenhang te bieden in haar presentatie van de oorlogsontwikkelingen in het middellandse zeegebied  neigt dit naar sensatie.

Tot  volgende week.   Arnout

p.s.  hier even een kort woordje over de ramp in Beirut. Mijn Volkskrant meldde hoezeer Libanezen nu alles en iedereen beginnen te wantrouwen en ik hoop dat dit impliceert: ook zichzelf.  In dat geval is er misschien eindelijk kans op een positieve kentering.

Ik zie gelukkig nog wel een klein gelukje dat in de zomermaanden een groot deel van Beirut (met name het zwaar getroffen Ashrefyë) de afmattende hoge luchtvochtigheid (tot 96%) ontvlucht om te “estiveren” in de zeer comfortabele bergsteden. Een vast ritueel dat al gehanteerd werd in Romeinse tijden. Voor mensen met kennissen in de regio kan het een geruststelling zijn te weten dat de expatriate-community, meer voorzien van airconditioning weliswaar in Beirut blijft maar hoofdzakelijk woont aan de zuidkant van het schiereiland dus verder verwijderd van de ramp.



Het Midden Oosten meer dan Nu 162 – Haftar 2/4

Haftar - Het Midden Oosten meer dan Nu. Posted on za, augustus 01, 2020 01:20:00

De moord op de Amerikaanse ambassadeur in Benghazi heeft het o.a. Hillary Clinton als min.B.Z. en in haar gooi naar het presidentschap nogflink lastig gemaakt maar de noodzaak tot een oplossing viel eindelijk in de schoot van Trump, die er, hoe bizar dan ook, Haftar bij haalde met voorbijgaan aan de door NAVO gesteunde, eigen schepping, Tripoli. Dit is natuurlijk wel te verklaren uit Trumps voorkeur, waar ‘scoren’overweegt boven ‘overwegen’. Maar zoals bij veel wat hij doet werkt het verwarrend.

Even begrijpelijk maar niet minder bizar was het gesprek van Macron met Haftar wat  ook wrong met het Franse lidmaatschap van Navo dat juist Tripoli overeind tracht te houden. Maar ook hier begrip voor de grote Franse belangen in heel Afrika waar honderdduizenden kanslozen en ontheemden met name vanuit centraal Afrika via de Middellandse Zee Frankrijk hopen te bereiken waartegen in Franse ogen een sterke buffer langs  de hele Afrikaanse Middellandse Zeekust vereist is. En daar biedt Haftar kordate optreden mogelijk betere kansen.

Deze diplomatieke onderonsjes gaan uiteraard niet voorbij aan Egypte’s Sisij die in Haftar een gratis medestander vindt tegen al dat “muslim brotherhood gedoe waar El Qaida en ISIS tegenaan schuren”. Bovendien lijkt een bevriende controle op de Libische olieperspectieven aan Egypte voor ’t grijpen.

De Saudi kroonprins heeft Hadtars’ groei nauwkeurig gevolgd en heel wat veiliger gevonden dan het met Ver.Naties zorg opgebouwde democratische Tripoli. Als Haftar ook nog zou  kunnen verhinderen dat er geen tweede Qatar komt om de rust van oliesjeichs verder te verstoren dan blijft hij Haftar steunen. Putin kijkt naar iedere nieuwkomer in het Midden Oosten met argwaan. Maar Haftar remt wel de vestiging van een democratisch bruggenhoofd in een voor Rusland ambivalente Afrikaanse noordkust. Als het nu ook Trumps positie in de Arabische wereld begunstigt dan zal hij niet nalaten ook met Haftar te praten.

Haftar wordt dus overal ontvangen en kan militair en diplomatiek, materieel en vooral financieel steun verwachten  waarbij hij zelf ongeremd kan terug beloven uit de onuitputtelijke perspectieven van de libische oliewinning die hij zich  al toe-eigent als potentieel heerser van Oost Libië. Dat hij daarbij de  rechten van de eigen bevolking aan zijn laars lapt zal hem een zorg wezen.

In Erdadogans’ Turkije ligt de verhouding met Haftar totaal anders. Erdogan lust hem niet. Haftar doet hem denken aan Kemal Atta Turk, de oprichter van modern Turkije die Erdogan juist probeert terug te schroeven uit zijn Turkije, hetgeen hem maar niet lukt. Weliswaar heeft Erdogan de Aya Sophia weer als moskee kunnen terugdraaien maar dit meer uit rancune. En dan komt daar  plotseling een nieuwe seculaire midden-.oosterling met westerse efficiency en achtergrond die bovendien een vriend van Trump lijkt te zijn en door |Trump meegetrokken wordt in het kamp van dictators waar “dictator” Erdogan zich juist van distantieert. Dus Erdogans keus is voor Haftars tegenstander en dat is Libië’s Tripoli gesteund door de Ver. Naties, Democratisch USA en de EU. Het grote oliebelang zal daar stellig in meegespeeld hebben.

De NAVO gesteunde Tripoli pogingen om Haftar ”binnen boord” te houden mislukken totaal door Haftar’s weerwerk. Hij wil niet minder dan heel Libië,  acht de kans daartoe  binnen zijn bereik. 

De internationale steun aan Tripoli beperkt zich tot een verbod op alle militaire inmenging in wat een internationaal conflict dreigt te worden.

De volgende week gaan wij zien hoe de situatie in Libië zelf tot een uitbarsting komt. 

Meer volgende week. Arnout



Het Midden Oosten meer dan Nu 161 – Haftar 1/4

Haftar - Het Midden Oosten meer dan Nu. Posted on zo, juli 26, 2020 10:36:49
Khalifa Haftar – Beeld AFP

De invloed van Haftar op de recente ontwikkelingen in het Midden Oosten is voor velen ongetwijfeld onduidelijk en verwarrend. Vandaar nu een korte serie over deze omstreden persoon en de chaos die hij er veroorzaakte.
Zijn ambitie: het koningschap van Libië? . . .daar lijkt het op.
Zijn talent: dit aan velen te kunnen verkopen als een collectieve Illusie.

Chalifa Belqasim Haftar, geb. 1943 in Oost Libya, groeide op in een militaire kaste en werd een van de jonge officieren die Qaddafi in 1969 aan de macht brachten en wiens vertrouweling hij werd.

Haftars leiding als generaal in de Libische invasie tegen Tchaad in 1986 werd echter een blunderende mislukking en Haftar zelf krijgsgevangen.
Toen liet Qaddafi hem prompt vallen en zag Haftar dat hij een andere springplank moest zoeken voor zijn ambitie.

Deze vond hij in de CIA die hem bevrijdde uit de krijsgevangenschap en hem naar USA haalde als topinformant inzake Qaddafi.
Haftar heeft in die periode (vanaf 1990) de Amerikaanse nationaliteit aangevraagd en gekregen.
In 1998 nam hij deel aan een opstand tegen Qaddafi die mislukte en keerde terug in USA.

Maart 2011 besloot Obama in Libië in te grijpen via de V.N.Veiligheidsraad resolutie 1973 “ter bescherming van Libische burgers”, die met name in Benghazi vermoord dreigden te worden in Qaddafi’s onderdrukking van de ”Arabische Lente”.

In de door US geleide NAVO interventie in Libië werd 7 maanden later Qaddafi gepakt en doodgeschoten. Libië was weliswaar bevrijd van een dictator maar het was een verdeeld en oproerig Libië waarbij twee centra in het bijzonder de macht claimden: Benghazi in het Oosten, de oude koningsstad met zijn adel en regenten, Tripoli in het westen, dat de internationale erkenning van hoofdstad genoot, terwijl vanuit het zuiden-oosten terroristische El Qaida en ISIS elementen Libia’s olieregio bedreigden.

In 2012 kwam de Amerikaanse ambassadeur in Tripoli, Stevens, op bezoek
in Benghazi, om ’t leven bij brand in hun consulaat aldaar. Stevens was een
innemend mens en kenner van Arabisch schrift en cultuur. De brand bleek een terroristische daad van el Qaida niet gericht tegen USA, maar Amerikanen schreeuwden om actie.

Dat gaf Haftar een kans, die hij onmiddellijk aangreep. In een bezoek aan de steden in Oost Libië beloofde hij Benghazi te zuiveren van alle terroristische elementen en vervolgens heel Libië, zogenaamd in aansluiting op de intenties van de Ver.Naties. Maar het werd een botsing met de Ver. Naties die vanuit Tripoli een meer democratisch beleid op het oog hadden.

Obama noemde het USA ingrijpen later de grootste fout die hij in zijn buitenlands beleid maakte omdat hij de onvoorstelbare gevolgen niet had voorzien.

Daarover een volgende keer. Arnout



Het Midden Oosten meer dan Nu 160

Uncategorised Posted on zo, juli 19, 2020 09:42:11

De geschiedenis van het  Midden Oosten kent veel inmenging  vanuit het buitenland  in dat kleine  oostelijke strookje Middellandse Zee waar het toeven heerlijk kan zijn = de Levant

Om dat “heerlijk toeven in de Levant” zo te houden heeft de natuur er een elixer ingebracht die van iedere nieuwkomer, die dat blijvend zou kunnen  verstoren, op termijn een Levantijn maakt.

En wat is dan een Levantijn? dat is  een kustbewoner met open blik over zee voor handel- en wetenschappelijke contacten, tolerant in denken en doen en hedonistisch in gedrag.

Vorige eeuw vond een bijzonder grote inmenging vanuit het buitenland plaats, toen na WOII joden massaal naar de Levant vluchtten vanuit Europa (inclusief Rusland) waar miljoenen van hun geloofsgenoten vermoord waren.

Zij beleden die vlucht als een terugkeer in het thuisland maar met een hardere nostalgie dan die van de bestaande bewoners waar zij bij introkken, waaronder ook  joden.

Om zich  in de Levant te handhaven was voor de nieuwkomers tolerantie dan ook niet het eerst vereiste. In tegendeel  er werd vaak voor gewaarschuwd door hun nieuwe leiders, die terecht aanvoelden dat een eerste vereiste was: veilige grenzen.

Intussen trekt de alweer vijfde Netanyahu regering ondanks verkiezingsbelofte om de West Bank te annexeren zich stilletjes uit deze belofte terug. Kennelijk onder internationale druk die hem duidelijk te zwaar is geworden..

Is dat een baanbrekende ontwikkeling? = Nee, want het is een zuiver opportunistisch beoordeling. Een echte nationale overtuiging ontbreekt nog.

Annexatie  daarentegen zou intolerantie blijven benadrukken en dat is niet alleen onwenselijk maar lijkt ook moeilijk vol te houden in een Israëlische wereld zonder US veto protectie.

Daarom geloof ik dat het Levant elixer niet nog  eens 100 jaar hoeft te wachten om het “heerlijk toeven” daar te herstellen.

Dit zou moeten uitmonden in een betrokken Israël solidair met de omringende landen. Arnout



Het Midden Oosten meer dan Nu 159

Uncategorised Posted on za, juli 11, 2020 12:26:14

Het beogen van veiligheid zal niemand afkeuren.

Vandaar dat overheden in het algemeen daar graag mee schermt.

Hun streven hierin wordt weliswaar  binnenlands  beperkt door het individuele  vrijheidstreven van hun onderdanen maar voor dreigingen vanuit het buitenland geldt die rem nauwelijks. Daar kan een nationaal beroep op veiligheid grote financiële offers  dragen en om dat weer te verantwoorden wordt vaak een bedreigend buitenland aangewezen en geprovoceerd.

Hoe bedreigend geldt dit bedreigende buitenland voor Israël?

Zeer bedreigend vanaf begin (1950) naar afzwakkend nu (2020)

Wie zijn de bedreigers? = Resp. Palestijnen/ Arabieren/ Iran.

Wie bepaalt de sterkte? = Degene die politiek gezien de bedreiging het meeste nodig heeft . Dat was eerst Israël, later  werden dat de Palestijnen.

En juist nu heeft Israël weer een grotere bedreiging nodig  omdat de onontbeerlijke vetosteun van USA in de Ver. Naties. ophoudt met het waarschijnlijke verlies van Trump in nov 2020. Israël hoopt voordien een nabije herriehaard te elimineren, n.l. de lastige  Palestijnse West-Bank en beoogt dit te bereiken via annexatie.

De internationale oppositie hiertegen is groot: Ver. Naties, EU., Rusland, Arabische landen enz. Dat blijft het Palestijnse kamp in zijn verzet steunen.

Wat zou er dan voor pleiten om toch de West Bank te annexeren?

En dan zijn we weer terug bij ”veiligheid”, het gevoel dat Netanyahu zijn landgenoten weet te bieden wat zij van hem verlangen, terwijl het hem bovendien als prime minister in het zadel kan houden en de aanklacht tegen hem voorlopig zal uitstellen.

Of dat veel invloed zal hebben op de toekomst van Israël, laten we het daar een volgende keer over hebben.  Arnout



Het Midden Oosten meer dan Nu 158

Uncategorised Posted on za, juli 04, 2020 13:52:56

Als het menselijk deugen een gunstig oordeel verdient  dan mag dat best erkenning vinden.

Bij voorbeeld een incidentele tegemoetkoming door de overheid

De overheid kan ook zelf politiek debiteren om menselijk deugen te stimuleren

Dan komt de democratie wel op glad ijs.

En als in een volgende stap de overheid menselijk deugen zelf gaat definiëren en bepalen dan wijst de verdere weg naar een afgrond van   dictatuur.

En toch proberen demagogen steeds weer om kiezers te vangen met beloftes voor dat deugen dat demagogen zelf het beste past. Hoe moeilijk dan voor een groot publiek om de gevolgen daarvan te doorzien in een steeds complexer wereld.

Ik wil deugen niet afkeuren maar probeer het dan wel te zien als een constante gevecht tegen “ondeugende” verleidingen waarin ieder mens zijn eigen balans moet vinden.

Dat deugdzaamheid desondanks  collectieve illusies blijft najagen daaraan is niet te ontkomen maar dat zij  daarin niet meer kan verwachten dan utopieën toont Boris Johnsons onherroepelijke Brexit wel aan.

De gevolgen zijn angstwekkend.

Een meerderheid realiseert zich nu: hoe hebben wij dit ooit kunnen kiezen laat staan toestaan.

USA is daar nog niet aan toe. Ik ben bang dat hun geschiedenis nog langs diepe afgronden zal  gaan en  ben niet overtuigd dat dat voor alle Staten even veilig verloopt.

In Israël beoogt Netanyahu het annexeren van Palestijns grondgebied in de Westbank  nog steeds als een keuze voor veiligheid en dat deugd zegt men.

Laten wij daar in een volgend blog eens nader op ingaan.  Arnout



Het Midden Oosten meer dan Nu 157

Uncategorised Posted on ma, juni 29, 2020 08:36:56

Het verlies van mijn lieve vrouw Fransje  op 24 mei j.l. herdachten wij in familiekring op 6 juni in Joppe:  – kerk, begraafplaats en pastorietuin – ; hartverwarmend maar zo vol emotie dat ik het  weken lang niet los kon laten voor enig denken daarbuiten.

Gelukkig laat het denken zich niet kluisteren.

Dus wil ik weer gewoon verder met wat leeftijd mij toestaat bij te dragen voor wie bereid is naar een oude man te luisteren.

De hele westerse  wereld en dat is inclusief haar oorsprong, het Midden Oosten,  volgt met verbijstering hoe  USA, een honderd jarige supermacht het nu zo laat afweten.   

Hoe een geestelijk virus daar het nationaal elan kon verkrachten  en daarbij een even griezelig virus te hulp riep die ook de lichamelijke conditie aantastte.

Het sloeg ook over op haar petekind Israël  waar een premier  de nationale  jurisdictie probeert te vermalen tot een balsem voor fraude en persoonlijk gewin. Ook daar kwam het corona virus er nog eens bij  om het nationale  elan te demotiveren.

Maar daar zijn nog geen bruggen verloren gegaan zoals bij de voorganger  van USA , the British Empire, waar de regering van Boris Johnson Europa niet meer nodig meent te hebben en om dat te demonstreren de brug naar zijn continentale broeders en zusters gewoon opblies. Onherroepelijk!

De bevolkingen zijn vertwijfeld hoe dit alles heeft kunnen gebeuren terwijl daarbij ook nog eens corona genadeloos toeslaat.Waar is die grote meerderheid van ‘’deugende” mensen  gebleven die al deze ellende niet heeft kunnen stoppen.

Laten wij daar eens naar op zoek gaan een volgende keer.    Arnout



Volgende »