Khalifa Haftar – Beeld AFP

De invloed van Haftar op de recente ontwikkelingen in het Midden Oosten is voor velen ongetwijfeld onduidelijk en verwarrend. Vandaar nu een korte serie over deze omstreden persoon en de chaos die hij er veroorzaakte.
Zijn ambitie: het koningschap van Libië? . . .daar lijkt het op.
Zijn talent: dit aan velen te kunnen verkopen als een collectieve Illusie.

Chalifa Belqasim Haftar, geb. 1943 in Oost Libya, groeide op in een militaire kaste en werd een van de jonge officieren die Qaddafi in 1969 aan de macht brachten en wiens vertrouweling hij werd.

Haftars leiding als generaal in de Libische invasie tegen Tchaad in 1986 werd echter een blunderende mislukking en Haftar zelf krijgsgevangen.
Toen liet Qaddafi hem prompt vallen en zag Haftar dat hij een andere springplank moest zoeken voor zijn ambitie.

Deze vond hij in de CIA die hem bevrijdde uit de krijsgevangenschap en hem naar USA haalde als topinformant inzake Qaddafi.
Haftar heeft in die periode (vanaf 1990) de Amerikaanse nationaliteit aangevraagd en gekregen.
In 1998 nam hij deel aan een opstand tegen Qaddafi die mislukte en keerde terug in USA.

Maart 2011 besloot Obama in Libië in te grijpen via de V.N.Veiligheidsraad resolutie 1973 “ter bescherming van Libische burgers”, die met name in Benghazi vermoord dreigden te worden in Qaddafi’s onderdrukking van de ”Arabische Lente”.

In de door US geleide NAVO interventie in Libië werd 7 maanden later Qaddafi gepakt en doodgeschoten. Libië was weliswaar bevrijd van een dictator maar het was een verdeeld en oproerig Libië waarbij twee centra in het bijzonder de macht claimden: Benghazi in het Oosten, de oude koningsstad met zijn adel en regenten, Tripoli in het westen, dat de internationale erkenning van hoofdstad genoot, terwijl vanuit het zuiden-oosten terroristische El Qaida en ISIS elementen Libia’s olieregio bedreigden.

In 2012 kwam de Amerikaanse ambassadeur in Tripoli, Stevens, op bezoek
in Benghazi, om ’t leven bij brand in hun consulaat aldaar. Stevens was een
innemend mens en kenner van Arabisch schrift en cultuur. De brand bleek een terroristische daad van el Qaida niet gericht tegen USA, maar Amerikanen schreeuwden om actie.

Dat gaf Haftar een kans, die hij onmiddellijk aangreep. In een bezoek aan de steden in Oost Libië beloofde hij Benghazi te zuiveren van alle terroristische elementen en vervolgens heel Libië, zogenaamd in aansluiting op de intenties van de Ver.Naties. Maar het werd een botsing met de Ver. Naties die vanuit Tripoli een meer democratisch beleid op het oog hadden.

Obama noemde het USA ingrijpen later de grootste fout die hij in zijn buitenlands beleid maakte omdat hij de onvoorstelbare gevolgen niet had voorzien.

Daarover een volgende keer. Arnout