Dat “schisma” (A.D.1054) liet ook de Katholieke kerk in schaamte achter. Paus Leo III stierf voordat de delegatie Constantinopel bereikte. Zijn opvolgers ontkenden iedere verantwoordelijkheid. Maar het kwaad was geschied en bleef eeuwen lang doorwoekeren. Toen kwam de oproep in Clermont van paus Urbanus II tot de kruistochten, 27 nov. 1095: “Stop al die onderlinge gevechten. Hoeveel beter de rechtvaardige oorlog, in dienst van God, ter bevrijding van het Heilige Land, waar nu onze christelijke broeders en zusters lijden onder het juk van wrede, Turkse, onderdrukkers die ook onze pelgrims beroven, martelen en doden. Trek dan ten strijde onder de banier van het kruis met nieuw uitzicht op heil en zegen, een algemene absolutie, vergeving van zonden en bij sterven een gelukzalig hiernamaals in de nabijheid van God.” Lezers van NU zullen die beloften niet onbekend in de oren klinken. Ook toen was de respons enorm. Vanuit het eigen achterland: Engeland, Scandinavië, de Franse- en Duitse landen, meldden zich duizenden. De charismatische Peter de Kluizenaar wist de eerste groepen (mannen vrouwen en kinderen), op weg te zetten naar het Heilige Land.

Weinig leiding, dat was in die tijd de adel, deed eraan mee. Planning en organisatie ontbrak. De simpele lieden verdwaalden in een roes van (gast)vrijheid, roof en moord van dorpen en stadjes waar zij doorheen trokken.

Jan Luyken invenit et fecit. (A.D. ± 1680)

De keizer van Constantinopel wist de horde (nog zo’n 20.000) buiten de stad te houden en deed zijn best hen zo snel mogelijk over te varen naar Klein Azië. In de buurt van Nicaea werden zij na veel stampij door Turken in een hinderlaag gelokt, gedood of als slaaf meegenomen. Slechts enkelen wisten te de kust bereiken en werden door Byzantijnse scheepjes opgevangen.

De eerste goed georganiseerde kruistocht kwam inmiddels op gang onder leiding van Godfried van Bouillon. Met hem veel hoge adel en lagere edelen met hun gedisciplineerde staf en ruim voetvolk. Daarover volgende week.

gr. Arnout

PS Parijs, nov.13 2015. Hoe intens triest toch hoe altijd mensen bereid zijn zich op te offeren tot het meest afschuwelijke. Om God te behagen?!