Blog
no. 39 toont hoe de populaire Europese belangstelling voor het
Midden Oosten na de kruistochten voorbij ging. Dat gold niet de economische
belangen. De belangrijke
Ottomaanse markt kon niet genegeerd worden. In navolging van Franktijk en
Engeland plaatsten de Zeven Provinciën in 1612 hun eerste ambassadeur, Cornelis Haga, bij
de Sublime Porte, het regerings centrum
van de Ottomaans Sultan in Istanbul. Hij legde de grondslag voor tal van
consulaire posten in de belangrijkste havens en handelscentra: Patras,
Thessaloniki, Athene, Gallipoli, Izmir, Aleppo, Sidon, Cairo, Tunis en Algiers. Daar wist het Ottomaanse Rijk in de jaren
1450 tot 1750 vrede en relatieve rust te bewaren. Maar zoals alle grootmachten
onderhevig zijn aan de wet van eindigheid
greep ook hier verval toe met
corruptie, nepotisme en verlies van overtuiging.

De
Fransen wisten daar een politieke concessie uit te wringen, n.l. het recht
consulaire posten te mogen vestigen in de autonomieën van christelijk Libaonon
en Syrië. Een lokzang voor opstand tegen het Ottomaans Turkse regiem.

Toen
kwamen de Russen. Zij claimden het gezag over de hele wereld van de orthodoxie,
de erfenis van het Oost Romeinse Rijk die verloren ging met het verlies van
Constantinopel aan sultan Mehmed II in
1435. Veel van die orthodox christelijke autonomieën stonden sindsdien onder Ottomaans gezag.
Vooral in het grensgebied de Balkan leidde dat regelmatig tot oorlogen tussen Rusland en de Ottomaanse Turken.
De oorlog van 1768 -1774 was de belangrijkste. Daar pakten de Russen de
Ottomaanse zwakte keihard aan. De Turken verloren het hele noordelijke
kustgebied van de Zwart Zee. (dat is de
huidige Oekraïnse kust, de Krim, de zee
van Azof) en moesten Russiche schepen vrije doorgang verlenen door de
Dardanellen.

In
1797 lanceerde Napoleon een aanval op het zieltogende Ottomaanse Egypte. Hij
kreeg de Nijl Delta onder controle. Maar de Engelsen zaten hem op de hielen, vernielden
zijn vloot aan de Egyptische kust en dwongen hem 1799 zijn Egyptische ambitie
aan hen over te dragen. Dat was het
begin van de Engelse controle over Egypte.

Zo werd van verschillende kanten aan
het Ottomaanse Imperium geknaagd. Gratuite beloftes wekten illusies en schudden
sluimerende onrust wakker.

Tot volgende
week, Arnout