.De ontmanteling van het
Ottomaans Turtkse
Imperium vóór en
tijdens de eerste wereld oorlog kwam als geroepen voor veel volken waarin
onafhankelijkheid uiteraard een droom van alle tijden was. Daarom hierbij eerst
een woord van respect voor die
Ottomaanse gouverneurs die er drie eeuwen lang in slaagden rust en vrede
te handhaven. Dat deden zij met de erkenning van ruime maten van autonomie aan
al die volken in hun provincies. Daarvoor was moed en vertrouwen nodig aan
beide zijden. Toen die simpele voorwaarden het af lieten weten was het systeem
reddeloos verloren.

Onder de
autochtone Turken (zij die in meerderheid leefden in wat ook wij nu zien als
Turkije) leefde in die laatste periode
angst en onzekerheid. Jonge Turkse officieren maakten zich tot hun spreekbuis en
wisten in 1908 de sultan tot aftreden te
dwingen. Dit tegen de wens van de Armeniërs die vertrouwen hadden in het oude
systeem en nu bij de Russen steun zochten. In 1912 tijdens de eerste Balkan
oorlog verloren de Ottomanen 85% van hun Europese bezittingen aan de Russen die
daar tevens massaal moslims gingen verdrijven. In 1914 probeerde Enver Pasha , de Ottomaanse Minister van
oorlog , de Russen terug te pakken in de
Caucasus , Het werd een compleet fiasco en men zocht een zondebok. De Turkse gram richtte zich
op de potentiële afvalligen in hun eigen Turkije: de Armeniërs, de
Pontische Grieken en de Assyriërs , alle
drie christenen die immers heulden met de Russen. Verdrijving was niet genoeg.
Het werd genocide, in het vacuum van een zieltogend Ottomaans regime. De Kurden
deden er hard aan mee maar kwamen even later ook zelf aan de beurt. Hun veel grotere volk (± 40 miljoen) en leefgebied lag evenwel verspreid over wat in
die periode (eind eerste wereldoorlog) reeds onder een sterke Frans en Engels invloedsfeer
stond. Daar
kregen de Koerden ontsnappingsruimte.

Pas in 1919
werd de hele SublimePorte met al haar toeters en bellen op de mesthoop gegooid.
Toen trad een seculair regime aan waarvoor de Islam niet meer als leidraad gold. De nieuwe baas
was Ata Türk (zie blog 49). Hij trachtte wel in ’t reine te komen met dat afschuwelijke
genocide verleden, waaraan sommige van zij eigen Jonge Turken schuldig waren.
Een echt excuus kon er niet af. Wel een collectief betreuren. De aanstichters
werden berecht. Zij waren inmiddels naar Duitsland gevlucht. Maar de genocide
bleef Turkije achtervolgen tot de dag van vandaag.

Tot volgende
week, Arnout