De moord op de Amerikaanse ambassadeur in Benghazi heeft het o.a. Hillary Clinton als min.B.Z. en in haar gooi naar het presidentschap nogflink lastig gemaakt maar de noodzaak tot een oplossing viel eindelijk in de schoot van Trump, die er, hoe bizar dan ook, Haftar bij haalde met voorbijgaan aan de door NAVO gesteunde, eigen schepping, Tripoli. Dit is natuurlijk wel te verklaren uit Trumps voorkeur, waar ‘scoren’overweegt boven ‘overwegen’. Maar zoals bij veel wat hij doet werkt het verwarrend.

Even begrijpelijk maar niet minder bizar was het gesprek van Macron met Haftar wat  ook wrong met het Franse lidmaatschap van Navo dat juist Tripoli overeind tracht te houden. Maar ook hier begrip voor de grote Franse belangen in heel Afrika waar honderdduizenden kanslozen en ontheemden met name vanuit centraal Afrika via de Middellandse Zee Frankrijk hopen te bereiken waartegen in Franse ogen een sterke buffer langs  de hele Afrikaanse Middellandse Zeekust vereist is. En daar biedt Haftar kordate optreden mogelijk betere kansen.

Deze diplomatieke onderonsjes gaan uiteraard niet voorbij aan Egypte’s Sisij die in Haftar een gratis medestander vindt tegen al dat “muslim brotherhood gedoe waar El Qaida en ISIS tegenaan schuren”. Bovendien lijkt een bevriende controle op de Libische olieperspectieven aan Egypte voor ’t grijpen.

De Saudi kroonprins heeft Hadtars’ groei nauwkeurig gevolgd en heel wat veiliger gevonden dan het met Ver.Naties zorg opgebouwde democratische Tripoli. Als Haftar ook nog zou  kunnen verhinderen dat er geen tweede Qatar komt om de rust van oliesjeichs verder te verstoren dan blijft hij Haftar steunen. Putin kijkt naar iedere nieuwkomer in het Midden Oosten met argwaan. Maar Haftar remt wel de vestiging van een democratisch bruggenhoofd in een voor Rusland ambivalente Afrikaanse noordkust. Als het nu ook Trumps positie in de Arabische wereld begunstigt dan zal hij niet nalaten ook met Haftar te praten.

Haftar wordt dus overal ontvangen en kan militair en diplomatiek, materieel en vooral financieel steun verwachten  waarbij hij zelf ongeremd kan terug beloven uit de onuitputtelijke perspectieven van de libische oliewinning die hij zich  al toe-eigent als potentieel heerser van Oost Libië. Dat hij daarbij de  rechten van de eigen bevolking aan zijn laars lapt zal hem een zorg wezen.

In Erdadogans’ Turkije ligt de verhouding met Haftar totaal anders. Erdogan lust hem niet. Haftar doet hem denken aan Kemal Atta Turk, de oprichter van modern Turkije die Erdogan juist probeert terug te schroeven uit zijn Turkije, hetgeen hem maar niet lukt. Weliswaar heeft Erdogan de Aya Sophia weer als moskee kunnen terugdraaien maar dit meer uit rancune. En dan komt daar  plotseling een nieuwe seculaire midden-.oosterling met westerse efficiency en achtergrond die bovendien een vriend van Trump lijkt te zijn en door |Trump meegetrokken wordt in het kamp van dictators waar “dictator” Erdogan zich juist van distantieert. Dus Erdogans keus is voor Haftars tegenstander en dat is Libië’s Tripoli gesteund door de Ver. Naties, Democratisch USA en de EU. Het grote oliebelang zal daar stellig in meegespeeld hebben.

De NAVO gesteunde Tripoli pogingen om Haftar ”binnen boord” te houden mislukken totaal door Haftar’s weerwerk. Hij wil niet minder dan heel Libië,  acht de kans daartoe  binnen zijn bereik. 

De internationale steun aan Tripoli beperkt zich tot een verbod op alle militaire inmenging in wat een internationaal conflict dreigt te worden.

De volgende week gaan wij zien hoe de situatie in Libië zelf tot een uitbarsting komt. 

Meer volgende week. Arnout